ΑΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ ΠΡΙΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ, ΔΕ ΘΑ ΠΕΘΑΝΕΙΣ ΟΤΑΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ

(ΠΑΡΟΙΜΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΜΟΝΑΧΩΝ)

Δευτέρα, 16 Οκτωβρίου 2017

Η ανθρωποφαγική επίθεση στη Ναταλία Λιονάκη


 

Αχιλλεας Πατσουκας / Τρελογιάννης
Προσκυνητής
 
Δεν έχουν περάσει παρά ελάχιστα εικοσιτετράωρα από τη ψήφιση, από 148 βουλευτές του Ελληνικού Κοινοβουλίου, του νόμου με τον οποίον θα επιτρέπεται η αλλαγή φύλου από τα 15 χρόνια.

Με λύπη και όχι έκπληξη παρακολουθώ μέσα από τις σελίδες κοινωνικής δικτύωσης ένα μεγάλο μέρος εκείνων που με περισσή άνεση διαρρήγνυαν τα ιμάτια τους, λέγοντας πως ένα παιδί που πηγαίνει ακόμα στο γυμνάσιο μπορεί ελαφρά την καρδία να αλλάξει το φύλο του, λες και πρόκειται για τη σχολική του τσάντα, εδώ και μερικές μέρες να λοιδορούν την από καιρό ενήλικη κυρία Ναταλία Λιονάκη, επειδή αποφάσισε να περάσει «κουρά» και να γίνει μονάχη στην Κένυα, λαμβάνοντας το νέο της σχηματικό όνομα: Φεβρωνία.

Αλήθεια, αυτοί οι κύριοι όταν ο τεράστιος Λέοναρντ Κοέν επί πέντε ολόκληρα έτη είχε ασπαστεί το βουδισμό και είχε γίνει μοναχός θα τολμούσαν να τον ειρωνευτούν; Όχι βέβαια. Ίσα ίσα που εκείνη του η επιλογή στα LifeStyle περιοδικά της εποχής θα ήταν μια τάση-μόδα που θα έπρεπε και άλλοι να ακολουθήσουν προκειμένου να είναι in. 


Η ανθρωποφαγική επίθεση που δέχεται μέσα από σελίδες κοινωνικής δικτύωσης, είμαι σχεδόν βέβαιος πως το ίδιο θα γίνεται και από τηλεοπτικές κίτρινου ύφους, απλώς εγώ δεν τις παρακολουθώ, γεννάει και βαρύτατους χαρακτηρισμούς όπως: «ναρκωμένη», «άβουλη», «προσηλυτισμένη». 


Άλλοι πάλι δεν περιορίζονται «μόνο» στον να τη στολίζουν με προσβλητικά επίθετα, αλλά προχωρούν και σε εκτιμήσεις για το τι την οδήγησε στην απόφασή της: «για να ξεπλύνει τις αμαρτίες», «επειδή τρελάθηκε» ή «πως έγινε μοναχή για να τρώει και να πίνει τζάμπα». Ορισμένοι, ούτε λίγο, ούτε πολύ, πιστεύουν πως μπορεί να έπεσε και θύμα απαγωγής…

Εκτός από τα ποικίλα πορίσματα για τον εσωτερικό της κόσμο, έχουμε και στιλιστικές απορίες, όπως γιατί άφησε τα μαλλιά της μακριά. Όλοι αυτοί οι τιμητές των ζωών μας, είμαι σίγουρος πως ο μικρόκοσμος στον οποίο ζουν δεν τους έχει επιτρέψει ούτε μια στιγμή να δουν τις ζωές τους στον καθρέφτη, με αποτέλεσμα σαν άλλα βαμπίρ να τρέφονται από τις ζωές των άλλων. Επειδή εκτός από αδιάκριτοι είναι και απαίδευτοι, δεν μπαίνουν ούτε καν στον κόπο να πληκτρολογήσουν δυο λέξεις στο Google για να μάθουν τι σημαίνει μοναχισμός. Ας τους βοηθήσουμε εξηγώντας τους τι σημαίνει νομικά και τι πνευματικά.

Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Ελλάδας «η κουρά ενός μοναχού έναντι συγγενών, κληρονόμων εξομοιώνεται κατά πλάσμα δικαίου, με θάνατο». Πρακτικά από τη στιγμή που κάποιος γίνεται μοναχός νομικά για τους συγγενείς του θεωρείται ως «ζωντανός νεκρός». Τώρα ας λύσουμε και το άλλο μεγάλο μυστήριο…

Γιατί η κυρία Λιονάκη-Αδελφή Φεβρωνία είχε λυμένα τα μαλλιά της πίσω, τα όποια σε κάποιους άλλους έκανε εντύπωση γιατί ήταν και τόσο μακριά. Κατά την τέλεση του μυστηρίου της μοναχικής κουράς, ο μοναχός ή η μοναχή ανταλλάσσει ένα ψαλίδι από το χέρι του ιερέα που τελεί την ιεροτελεστία, τρεις φορές και ο τελευταίος στη συνέχεια συμβολικά πάλι τρεις φορές στο όνομα της Αγίας Τριάδας θα του κόψει ή της κόψει λίγες τρίχες από τα μαλλιά. Εξού και «κουρά». Όσο για το μάκρος των μαλλιών της Αδελφής Φεβρωνίας; Ο ορθόδοξος κανόνας λέει πως οι μοναχοί δεν κουρεύονται μέχρι το τέλος της ζωής τους. Ένας κανόνας που τα τελευταία χρόνια έχει γίνει πιο ελαστικός και συνήθως έγκειται στην προσωπική επιλογή του κάθε μοναχού για το αν θα τον ακολουθήσει ή όχι. Επίσης τα μακριά μαλλιά και γένια, συμβολίζουν και το ρίζωμα της πίστης.

Εκτός από το σύνταγμα το οποίο όπως αναφέραμε ορίζει πως νομικά πως για τους συγγενείς του ο μοναχός θεωρείται «νεκρός» και στην πράξη από τη στιγμή που κάποιος γίνει μοναχός ή μοναχή πνευματικά, αλλά και στην πράξη έρχεται πιο κοντά στο θάνατο, καθώς το ίδιο ράσο που φοράει τη στιγμή της «κουράς», θα το φοράει μέχρι την τελευταία μέρα της ζωής του, αλλά και στον τάφο του, καθώς θα το ράψουν πάνω του και στη συνέχεια θα τον θάψουν μαζί με αυτό χωρίς φέρετρο.

Έρχομαι στο άλλο σκέλος των κατηγοριών, οι οποίες μιλούν για προσηλυτισμό και πως στην απόφαση αυτή οδηγήθηκε για να τρώει και να πίνει τζάμπα. Το Σύνταγμα μας επίσης ορίζει πως για να γίνει κάποιος μοναχός πρέπει να περάσει από ένα δοκιμαστικό στάδιο τουλάχιστον ενός έτους προκειμένου να είναι απολύτως συνειδητοποιημένος για την απόφαση του. Σε πολλά μοναστήρια το δοκιμαστικό αυτό διάστημα μπορεί να φτάνει μέχρι και τρία χρόνια. Εννοείται πως αν μετά την «κουρά» αισθανθεί πως θέλει να επιστρέψει στον έξω κόσμο, ουδείς τον κρατάει αλυσοδεμένο.

Πριν έρθω στην «Ντόλτσε Βίτα» της Αδελφής Φεβρωνίας, θα σας μιλήσω για μια άλλη «Ντόλτσε Βίτα». Του Αγίου Ορούς, της ιστορικότερης, μεγαλύτερης και σημαντικότερης μοναστικής πολιτείας στον κόσμο. Αν «δεις» τα βιογραφικά των μοναχών του ή μάθεις τι άφησαν πίσω τους θα εκπλαγείς καθώς το 80% είναι κάτοχοι δυο ή τριών πτυχίων ΑΕΙ ενώ αρκετοί διατηρούσαν έδρες σε μεγάλα πανεπιστήμια του κόσμου. 


Το να είσαι λοιπόν καθηγητής πανεπιστημίου στο Κέιμπριτζ ή μεγαλοτραπεζίτης στην Ελβετία, ή καρδιολόγος στο μεγαλύτερο καρδιολογικό κέντρο της Γερμανίας ή μουσικός με καριέρα εφάμιλλή του Θόδωρου Κουρεντζή και να τα αφήνεις όλα πίσω σου και να πηγαίνεις στο Άγιο Όρος και να κοιμάσαι εφόρου ζωής 4 ώρες την ημέρα, να προσεύχεσαι και να κάνεις εργασίες (διακονήματα) που καμία σχέση δεν είχαν με την προηγούμενη σου ζωή, όπως να κλαδεύεις ελιές, ή να καθαρίζεις πατάτες ή να κάνεις τον καμαρότο μαζεύοντας τα λερωμένα σεντόνια και τις πετσέτες των επισκεπτών, ή τον νοσοκόμο, ακόμα και τον νεκροθάφτη, αυτό νομίζω πως μόνο άραγμα δεν λέγεται. 

Κατανοώ απολύτως πως για κάποιον ή για κάποιους η επιλογή αυτή μπορεί να είναι πολύ μακριά από την κουλτούρα τους και να αδυνατούν να την καταλάβουν. Διαφορετικό όμως είναι αυτό, που είναι 100% έντιμο, από το να λοιδορείς αποφάσεις ενηλίκων ανθρώπων, εισβάλλοντας με το χειρότερο τρόπο στις ζωές τους.
 

Ερχόμαστε τώρα στην περίπτωση της Αδελφής Φεβρωνίας. Από όσες πληροφορίες κατόρθωσα να στραγγίξω από την κιτρινίλα, πριν λάβει αυτή την απόφαση, δούλεψε μέσα της την κλήση της αυτή για περισσότερα από πέντε έτη, επιλέγοντας μάλιστα να γίνει μοναχή στην Αφρική. Εκεί που όσοι είναι μοναχοί ή ιερείς μετέχουν στις ιεραποστολές δίδουν καθημερινή μάχη για να εξασφαλίσουν στα παιδία που «ζουν» εκεί λίγο γάλα για να βγάλουν τη μέρα. Γάλα το οποίο οι δικοί μας αγρότες το χύνουν με περισσή μαγκιά. Αυτό, λοιπόν, είναι το αποκορύφωμα των εγκλημάτων της Αδελφής Φεβρωνίας. Πρώτα έγινε μοναχή και στη συνέχεια πήγε σε ιεραποστολή της Αφρικής για να εξασφαλίσει τροφή και εκπαίδευση για τα παιδιά, προσευχόμενη παράλληλα τόσο για αυτά, αλλά ακόμα και για όλους εκείνους που στο βωμό μερικών εφήμερων νούμερων τηλεθέασης βιάζουν τη ζωή της.

Κλείνω με την «προσευχή» που αποτελεί την πεμπτουσία του μοναχισμού. Στα δικά μου μάτια το να είσαι σχεδόν ολόκληρη τη ζωή σου αφιερωμένος πάνω από ένα μικροσκόπιο και να αναζητάς ένα φάρμακο ή ένα εμβόλιο που θα σώσει εκατομμύρια ανθρώπους, ακόμα και αν δεν το ανακαλύψεις ποτέ, η αφιέρωση σου σε αυτό, αποτελούν την πλέον χειροπιαστή πράξη αγιοσύνης. Μήπως συμβαίνει το ίδιο και με την προσευχή; Έχετε σκεφτεί ποτέ πως την ώρα που εμείς ή πίνουμε τα ποτά μας, ή κοιμόμαστε ή κάνουμε έρωτα ή αγωνιούμε για το πώς θα βγάλουμε την επόμενη μέρα ή φλερτάρουμε μέσω Facebook, εκείνη την ώρα, περίπου μέσα στις 02.00, υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι που σηκώνονται σαν σκιές, λόγω των ράσων, μέσα στα άγρια σκοτάδια και κάθονται σε ένα στασίδι και προσεύχονται αδιάκοπα για όλους εμάς;
 

Άσχετα με το αν οι προσευχές αυτές πιάσουν ποτέ τους τόπο, αυτό το οποίο κάνουν νοερά πρωί, μεσημέρι, βράδυ μέχρι και το τελευταίο δευτερόλεπτο της ζωής τους αποτελεί το απόγειο της αγάπης. 

Παρακαλώ, και:


Δύο νέες & όμορφες stars έφυγαν για το μοναστήρι. Καλά έκαναν;

Κάτι τύποι με μαύρα που ζουν στον κόσμο τους
Η ορθόδοξη βάπτιση Πολωνού πανεπιστημιακού
Κορυφαίος καθηγητής του Χάρβαρντ, μοναχός στην Αριζόνα
 
Το μυστικό των Παρθενομαρτύρων
Πολιτισμός κατά του ανθρώπου: Α΄ Μέρος - Β΄ Μέρος
Miley Cyrus - ή: γιατί επείγει να ενταθεί η Ορθόδοξη Ιεραποστολή στο δυτικό κόσμο...
H παρεξηγημένη αγιότητα
Το Μανιφέστο του Αταίριαστου
Ηθικισμός στην Ορθοδοξία; Όχι ευχαριστώ!
Η αμαρτία (χωρίς ηθικισμούς)

Ελεωνόρα Ζουγανέλη, "Έλα!" - Σαν προσευχή του μοντέρνου ανθρώπου...
Το σύνδρομο της Κόλασης
Είσαι ο άνθρωπός μου;
ΕΛΑ ΟΠΩΣ ΕΙΣΑΙ! ΖΗΣΕ ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΑ ΟΡΙΑ!
Αυτογνωσία
Ο νέος που καταράστηκε το Θεό
Κλάους Κένεθ, ο πνευματικός ταξιδιώτης και αναζητητής και το μαργαριτάρι του

Punks to Monks: Effects of the Last True Rebellion (Video)


Death to the World - Fr Anthony Tandilyan’s YouTube Chanel

In this engaging video, Fr. John Valadez speaks of the soul-destroying pitfalls of the punk culture he once found himself wrapped up in, and how the zine Death to the World, founded by former punks turned monks, helped him and many others to find the light of Christ in the Orthodox Church.


Please, see also

About "Death to the World" (more here) 
Miley Cyrus, or: why Orthodox Mission in the West is an urgent need... 
Why I’m not an atheist
False Black: Gothic Orthodox?
Hippies meets Orthodoxy
A smile from eternity & a barefoot saint in USA
LOVERS OF TRUTH: THE LIFE OF HIEROMONK SERAPHIM ROSE
Lover of Truth: St John, The Wonderworker of San Francisco
The holy anarchists
VALERIU GAFENCU - The Saint of the Prisons and Prisoners
Through Closed Doors
Two Deaths
Klaus Kenneth, the spiritual traveler

The ancient Christian Church - About Orthodox Church in the West World

The Parable of the Sower - Η Κυριακή του Σπορέα...

Ο Λιβανέζος άγιος μάρτυρας Ιάκωβος ο Χαματουρίτης (13 Οκτωβρίου)

 


ΠΡΟΣΚΥΝΗΤΗΣ - ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗΣ

Το λαξευμένο μέσα σε πέτρα μοναστήρι στο Όρος Χαματούρα στη Κούσπα του Λιβάνου είναι ένα Ελληνoρθόδοξο μοναστήρι που ανήκει στο Πατριαρχείο της Αντιοχείας και είναι ένα από τ' αρχαιότερα στην χώρα.
Το μοναστήρι είναι αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου, αλλά είναι ευρύτερα γνωστό ως Ιερά Μονή της Χαματούρας, που είναι το όνομα του βουνού στο οποίο το μοναστήρι είναι κτισμένο.



Κατά τα τέλη του 13ου αιώνα, στη Μονή της Θεοτόκου της Χαματούρας, ο Άγιος Ιάκωβος άρχισε την ασκητική του ζωή. Μετά, όταν το μοναστήρι καταστράφηκε από τους Μαμελούκους, εγκαθίδρυσε το μοναχισμό κατά μήκος της περιμέτρου των ερειπίων του μοναστηριού. Με τον καιρό, ξανάκτισε το μοναστήρι αναβιώνοντας και δίνοντας νέο σθένος στη μοναστική ζωή της περιοχής.


Η πνευματική του ζωηρότητα, η δυναμικότητα, και η δημοτικότητα του μεταξύ των πιστών επέστησε την προσοχή των Μαμελούκων που καθόρισαν στο μυαλό τους να σταματήσουν τον ενθουσιασμό και αποφασιστικότητα του και να τον προσηλυτίσουν στο Ισλάμ. Αυτός αρνήθηκε πεισματικά τις αδυσώπητες τους πιέσεις. Όταν οι φρικτές απόπειρες εξαναγκασμού από του Μαμελούκους απέτυχαν, έσυραν τον Άγιο Ιάκωβο, μαζί με κάποιους μοναχούς και λαϊκούς από την Ιερά Μονή του Αγίου Γεωργίου, που βρίσκεται πάνω από το Όρος της Χαματούρας, στην πόλη της Τρίπολης (την πρωτεύουσα του Βορείου Λιβάνου) και τον παρέδωσαν στον γουαλί (ηγεμόνα).

Για σχεδόν ένα χρόνο, υπέμενε τεράστια βασανιστήρια. Εντούτοις, δεν παραδόθηκε ψυχικά ή να αποκηρύξει την πίστη του, παρά το ότι έπαιρνε κολακείες αλλά και απειλές και εκφοβισμό από τους Μαμελούκους. Αν και παραξενεμένοι από το πείσμα και την επιμονή του Αγίου Ιακώβου, στο τέλος καθώς ήταν η συνήθεια τους για τη τιμωρία τους εχθρούς τους, στις 13 Οκτωβρίου ο Άγιος Ιάκωβος αποκεφαλίστηκε. Επιπλέον, οι Μαμελούκοι έκαψαν το σώμα του για να διασφαλίσουν ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν θα του έδινε μια έντιμη ταφή ως μάρτυρα, μια ταφή που αρμόζει σε ένα άγιο.


Δεν πέρασε πολύς καιρός μετά το θάνατό του και ο Θεός βλέποντας τα βάσανα και την ακλόνητη πίστη του, του απονέμει αιώνιες δάφνες και χάρη, και σήμερα λάμπει ως μάρτυρας το ίδιο όπως ήταν σαν φάρος κατά τη διάρκεια της επίγειας ζωής του. Ήταν κατά αυτή τη χρονική περίοδο που η Ορθόδοξη Εκκλησία ανακοίνωσε την αγιότητα του Αγίου Ιακώβου, και που τον πρόσθεσε στο κατάλογο των τιμημένων αγίων μαρτύρων της, και προσευχήθηκε για την μεσολάβηση του.
Ο Άγιος μας είχε σχεδόν ξεχαστεί κατά τη διάρκεια της ιστορίας. Αυτό οφείλεται στα πολλά βάσανα που πέρασε η Ορθόδοξη Εκκλησία κάτω από διάφορα μουσουλμανικά σουλτανάτα που αποδυνάμωσαν τη χριστιανική πνευματική ζωή και οδήγησαν σε αισθητή πτώση τη χριστιανική ευμάθεια. Επιπρόσθετα, χειρόγραφα και όλα τα στοιχεία που θα μπορούσαν να είχαν αποσταλεί στο εξωτερικό και να μεταφραστούν, ή είχαν ξεχαστεί, απολεσθεί, ή καταστραφεί.

Ωστόσο, καταγραμμένα περιστατικά από τους προσκυνητές του μοναστηριού, αυτοί που είδαν οράματα από τον Άγιο Ιάκωβο, και πολλοί άλλοι που αναγνώρισαν την παρουσία του, επιβεβαίωσαν τη γνησιότητα της αγιοσύνης του. Δοξάζοντας το όνομα του Θεού, ο Άγιος Ιάκωβος επίσης επούλωσε και έκανε πολλούς καλά.


Έχουμε πρόσφατα ανακαλύψει μια σαφή μνεία για τον Άγιο Ιάκωβο σε ένα χειρόγραφο που φυλάσσεται στην Ιερά Μονή της Παναγίας Μπελεμεντίου, σε ένα Γεροντικό, που είναι μία βιογραφία αγίων ή συλλογή διηγημάτων για τη ζωή των άγιων. Σε ένα χειρόγραφο του αρχείου της Μονής Μπελεμεντίου, υπ αριθμόν 149, δείχνει σαφώς ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 13 Οκτωβρίου. 
Η Ιερά Μονή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στη Κούσπα, Χαματούρα στο Λίβανο, τίμησε τη μνήμη του για πρώτη φορά, στις 13 Οκτωβρίου το 2002, σε μια ολονύκτια προσευχή (αγρυπνία). Ένας αριθμός από ιερείς, διακόνους, και πιστούς συμμετείχαν σε εκείνη την αξέχαστη μέρα, όπου οι παρευρισκόμενοι έψαλλαν το τροπάριο και την ακολουθία του Αγίου Ιακώβου, που προετοιμάστηκε και συντάχθηκε από τους μοναχούς του μοναστηριού.

Σήμερα, οι πιστοί και οι προσκυνητές συνεχώς αναφέρουν τις εμφανίσεις του αγίου, τις θαυματουργές θεραπείες, και άλλα ευλογημένα έργα του. Όλα αυτά άναψαν τον πνευματικό ζήλο για τον εορτασμό της μνήμης του Αγίου, και δοξάζοντας τον Θεό, τιμώντας τον Άγιο Ιάκωβο τον Χαματουρίτη που εξακολουθεί να είναι ζωντανός ανάμεσά μας στο μοναστήρι του κάνοντας θαυμαστά έργα, προσκλήσεις, και εμφανίσεις στους πιστούς.

Και:

Σάββατο, 14 Οκτωβρίου 2017

H παρεξηγημένη αγιότητα

Από το άρθρο: Ο αγιογράφος των δρόμων (εδώ)

...Πράγματι, σε μια κοινωνία, η οποία βιώνει ως το σοβαρότερο πρόβλημά της την ανεργία, και κυριαρχείται από το άγχος πώς να αυξήσει το κατά κεφαλήν εισόδημα, το να γίνεται λόγος για άγιους και αγιότητα αποτελεί πρόκληση, αν όχι πρόσκληση σε γέλωτα και χλευασμό. Ούτως, η αγιότητα αποτελεί ένα «λησμονημένο όραμα».
Λησμονημένο γιατί κάποτε υπήρχε, γιατί αυτό ενέπνεε τον πολιτισμό μας, διότι οι άνθρωποί μας άλλοτε ζούσαν με τους αγίους και αντλούσαν από αυτούς το μέτρο του πολιτισμού τους, αυτοί ήταν οι ήρωες, οι μεγάλοι πρωταθλητές, οι «διάσημοι ποδοσφαιριστές» και «σταρ» των χρόνων τους. Τώρα έχουν μείνει μόνο τα ονόματα των αγίων μας, και αυτά «κουτσουρεμένα» και αλλοιωμένα επί το ξενικώτερον, ενώ οι άνθρωποι προτιμούν πλέον να γιορτάζουν, όχι τις μνήμες των αγίων τους, μα τα δικά τους προσωπικά γενέθλια. Σε μια τέτοια εποχή τι να πει κανείς για την αγιότητα; Ο λόγος του θα πέσει στο κενό...


Ολόκληρο εδώ

Και:
 
Ο κόσμος γίνεται διαφορετικός όταν... 
Νέα Υόρκη: ο Ιάπωνας ζητιάνος που έγινε ορθόδοξος χριστιανός μοναχός

12 Οκτ: Ο ποιητής που κολυμπούσε στο θεϊκό Φως (άγ. Συμεών ο Νέος Θεολόγος) (& αγγλικά
12 Οκτωβρίου: απελευθέρωση της Αθήνας από τους Ναζί & εορτή όλων των αγίων της Αθήνας!
13 Οκτ: Ένα κορίτσι που βασανιζόταν επί τρεις μήνες (αγία Νεομάρτυς Χρυσή)
14 Οκτ: Οσία Παρασκευή η Νέα η Επιβατηνή, η προστάτιδα των Βαλκανίων

Παρασκευή, 13 Οκτωβρίου 2017

Άγιος Σάββας ο Βατοπαιδινός, ένας μεγάλος διά Χριστόν σαλός άγιος του 14ου αιώνα (11 Οκτωβρίου & 15 Ιουνίου)


Πηγή: Μοναχού Μωϋσέως Αγιορείτου, Βατοπαιδινό Συναξάρι
Έκδοσις Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου, Άγιον Όρος, 2007

ΔΙΑΚΟΝΗΜΑ

Ο όσιος Σάββας γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη περί το 1280 από λίαν ενάρετους γονείς, οι οποίοι τελικά μόνασαν. Ο άριστος βιογράφος του οσίου και γνώριμος
του άγιος Φιλόθεος ο Κόκκινος τους εγκωμιάζει θαυμάσια. Ο όσιος ονομαζόταν κατά κόσμον Στέφανος. Έλαβε καλή βασική μόρφωση και από νωρίς αγάπησε θερμά την αρετή, τη σωφροσύνη, την εγκράτεια και την ταπείνωση, ώστε ηταν σε όλους πολύ αγαπητός.

Εικ. Ο Άγιος Σάββας ο Βατοπαιδινός. Σύγχρονη κυπριακή φορητή εικόνα. Από το βιβλίο του μοναχού Μωυσέως Αγιορείτου, «Βατοπαιδινό Συναξάρι».
Νέος αφήνει πατρίδα, γένος, υπόληψη και πατρική αγάπη και έρχεται στο Άγιον Όρος. «Εισέρχεται στον ιερό Άθωνα, τον όντως χρυσό και αγαπητό Άθωνα, τον πρόξενο των καλυτέρων αγαθών σε μένα απ’ οτιδήποτε άλλο» κατά τον άγιο βιογράφο του. Τίθεται στην υπακοή σεβάσμιου και έμπειρου Γέροντος στην περιοχη των Καρυών σε κελλί Βατοπαιδινό. Στην κουρά του λαμβάνει το όνομα Σάββας. Υπόμενε καρτερικά την αυστηρότητα του Γέροντος του και τη σκληρότητα της υπερβολικής του εγκράτειας. 

Η πείνα, η δίψα, η ολονύκτια αγρυπνία, η ορθοστασία, η δέηση τον συνόδευαν πάντοτε. Ο αυστηρός του Γέροντας του ηταν λίαν αγαπητός, αφού τον θεωρούσε βέβαιο οδηγό της σωτηρίας του. Ο ίδιος ηταν πολύ αγαπητός σε όλους τους συνασκητές του και χαίρονταν τη συνομιλία του. Λόγω της μεγάλης του ταπεινοφροσύνης αρνήθηκε να δεχθεί την ιερωσύνη. Βλέποντας πως δεν εισακούεται, την ημέρα της χειροτονίας του κρύφθηκε σε μέρος που αδυνατούσαν να τον ανακαλύψουν. 

Χαρακτηριστικά γεγονότα φανερώνουν το μέγεθος της ανυπόκριτης φιλαδελφίας του, όταν σε μακρά οδοιπορία λαβαίνει στον ώμο του τα πράγματα και τον ίδιο τον αδελφό του συνοδοιπόρο του. Λόγω επιδρομών των Καταλανών ο Γέροντας του αναχωρεί με άλλους πατέρες για μονή της Θεοτόκου της Θεσσαλονίκης. Ο ϊδιος μή θέλοντας να έχει τις περιποιήσεις των γονέων και τις κολακείες των γνωστών, φίλων και συγγενών, αναχωρεί για τα νησιά Λήμνο, Λέσβο και Χίο και καταλήγει στη Μικρά Ασία, στην Έφεσο. Επισκέπτεται την Πάτμο και άλλα νησιά και καταλήγει στην Κύπρο.

Μετά από θερμή και ένδακρυ προσευχή αποφασίζει ν’ ακολουθήσει τη δύσκολη οδό της διά Χριστόν σαλότητος, απορρίπτοντας όλα τα ρούχα του και περιφερόμενος στα βουνά άστεγος και γυμνός, αλλά και στις πόλεις άγνωστος, αμίλητος, άσιτος και απρόσιτος. Νεκρός για τον κόσμο ζούσε με συνεχή νηστεία η μάλλον ασιτία. Έφθανε να τρώει μία φορά την εβδομάδα μόνο άγρια χόρτα. Δεν είχε στρώμα, στέγη, ένδυση, φιλία και γνωριμία. Ζούσε πράγματι μια ζωή σπάνια, υπερφυή, απερίγραπτη, ασυνήθιστη κι απίθανη. Εκτεθειμένος στον καύσωνα, στο ψύχος, στην καταιγίδα, τη νεροποντή, τον άνεμο, τα θηρία, τα ερπετά, και τη στέρηση απορούσε κανείς πως δεν τον επισκεπτόταν ο θάνατος. Έτσι όμως έγινε θαυμαστός στους αγγέλους και μισητός στους δαίμονες. 


Ο σοφός περιφερόταν ώς άσοφος και μωρός διά Χριστόν κατά τον θειο Παύλο. Αρκετοί τον θεωρούσαν παράφρονα και τον περιφρονούσαν και απομακρύνονταν από κοντά του. Μερικοί άρχιζαν να τον σέβονται και να τον τιμούν, υποψιαζόμενοι τον μυστικό άγώνα του και την επιλεγμένη σιωπή του. Με τα αγωνίσματα του πολεμούσε τη μαλθακότητα της ηδονής, την παραδοξότητα της αλαζονείας, τη θρασύτητα της υπεροψίας και την κακότητα της εμπάθειας. Ορισμένοι τον παρεξηγούσαν, τον υποπτεύονταν, τον έβριζαν κι έφθασαν να τον δείρουν ανελέητα. Εκείνος όμως είχε μια υπέροχη συγχωρητικότητα και θεωρούσε τις κατ’ αυτού ενέργειες των ανθρώπων καθαρά δαιμονοκίνητες. 

Ο δαίμονας όταν έβλεπε οι έντεχνες παγίδες του να καταστρέφονται από τον επιτήδειο ασκητή, του έσπερνε μύριους δεξιούς λογισμούς περί υψηλής αγιότητός του και απομακρύνσεως από την οδό που βαδίζει μέσα στον κόσμο με τόσες περιπέτειες. Μα δεν κατάφερε τίποτε να κερδίσει από τον ταπεινό εργάτη του ευαγγελίου. Κάποτε που εισήλθε σε ένα μοναστήρι παπικών που γευμάτιζαν εξήλθε αιμόφυρτος από το ξύλο που του έδωσαν θεωρώντας τον ώς απατεώνα. Παντού και πάντοτε διατηρούσε τη σιωπή, τη νήψη, την προσευχή και την ταπείνωση. «Εφθασε όμως ο καιρός που η περιφρόνηση, η κακομεταχείριση και η υβρεολογία μετατράπηκε σε θαυμασμό, δόξα και τιμή για τον όσιο. Ο ευλαβής κυπριακός λαός άρχισε να τον τιμά ώς άγιο, ενώ ακόμη ζούσε, με ιδιαίτερη αγάπη. Η τιμή όμως ενοχλούσε υπερβολικά τον άνθρωπο του Θεού, όπως άλλους η ατιμία, και έτσι αποφάσισε την αναχώρηση από τη μεγαλόνησο, όπου έζησε πολυ καιρό με υπερθαύμαστους άγώνες.

Βαρύ πένθος κατέλαβε τους Κύπριους με την αποχώρηση του. Μετά από περιπέτειες έφθασε στους Αγίους Τόπους και έγινε ταπεινός προσκυνητής του Παναγίου Τάφου και των άλλων πανίερων προσκυνημάτων. Κατόπιν επισκέφθηκε το θεοβάδιστο όρος Σινά ώς αρχάριος και ανίδεος με την ανυπέρβλητη και πρωτοφανή μετριοφροσύνη του. Επιστρέφει στα Ιεροσόλυμα και εγκλείεται στα ασκητήρια πέραν του Ιορδάνου προσευχόμενος θερμά και αδιάλειπτα. Οί δαίμονες ξεσήκωσαν δυνατό πόλεμο εναντίον του ακατάφερτα, αφού είχαν να κάνουν με άφοβο και γενναίο άθλητή του πνεύματος, που δεν κάμπτεται και δειλιάζει εύκολα. 


Παρά τη σωματική του καχεξία, την αδυναμία και τους δαιμονικούς δαρμούς, η καρδιά του μένει προσηλωμένη στον Κύριο της δόξης, που τον αξιώνει άρρητης θεοψίας και θείας φωτοχυσίας. Η αγάπη του ηταν μεγάλη για την αφάνεια, την ασημότητα, την αδοξία και τη μυστικότητα. Ο θεός όμως τον φανέρωνε προς ωφέλεια πολλών, που συνέτρεχαν από παντού, διδάσκονταν από τη σιωπή του και ευφραίνονταν από τη γαλήνη της θέας του προσώπου του. Αρκούνταν σε μερικά νεύματα και φιλούσε τα πόδια τους. Όλοι τον είχαν για μεγάλο άγιο.

Φοβούμενος τη δόξα των ανθρώπων αναχώρησε πάλι κρυφά στη βαθύτερη έρημο για μεγαλύτερη άσκηση, ώστε να αποκάμει και να τον υπηρετούν άγγελοι. Ο Χριστός του φανερώθηκε για δεύτερη φορά μέσα σε άρρητο φως και αυτή ηταν η μεγαλύτερη χαρά του. Νέοι κίνδυνοι και νέοι φοβεροί πειρασμοί τον οδήγησαν πλησίον του θανάτου, αλλά υπήρξαν αγγελοφάνειες κι ανείπωτες θειες παραμυθίες. Εισήλθε στη μονή του αγίου Σάββα του Ηγιασμένου, όπου έγινε γνωστός και του απέδωσαν μεγάλες τιμές μοναχοί και λαϊκοί που συνέτρεξαν να τον δούν. Εκείνος όμως έμεινε ατάραχος στη φίλη ησυχία και προσευχή, αντιστεκόμενος σταθερά στις δαιμονικές πλεκτάνες. Οί δαίμονες τα έχασαν μαζί του με τη μόνιμη ανδρεία στάση του και την υπέρμετρη άσκησή του. Δεν ηξεραν τί άλλο φοβερό να του κάνουν. Συνεχώς τους καταντρόπιαζε. Τελικά τον άφησαν ησυχο, αφού είδαν ότι ο εναντίον του πόλεμός τους τον έκανε αγιώτερο. 


Έφθασε να μεταστεί σωματικά, ύστερα από σαρανταήμερη τελεία νηστεία, ορθοστασία κι αγρυπνία. θα νό μιζε κανείς, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο βιογράφος του, ότι πρόκειται για ακίνητο άγαλμα. Είδε για τρίτη φορά τον Χριστό μέσα σε απειρόκαλο φως και γέμισε από ανεκλάλητη ευφροσύνη, γενόμενος υιός φωτός, συνομιλητής αγγέλων, φωτοφόρος και θεοφόρος, φωτόμορφο τέκνο της Εκκλησίας, μακάριος για την καθαρότητα της καρδιάς του, λαμβάνοντας την παύλεια υιοθεσία και γευόμενος το άκτιστο θαβώρειο φως, ώς πιστός μαθητής του Κυρίου. 

Στη συνέχεια της ζωής του έμενε αναπόσπαστος στη θέα της καταπληκτικής εκείνης θεοφάνειας. Γι’ αυτό και δεν εκινείτο διόλου, αλλά έμενε στο ίδιο μέρος ακίνητος επί πολύ. Κατόπιν αποφάσισε να πάει υποτακτικός στο κοινόβιο του Τιμίου Προδρόμου παρά τον Ιορδάνη, προς έκπληξη των εκεί μοναζόντων, όπου ανέλαβε το διακόνημα του εκκλησιαστικού. Η θεία χάρη που είχε μέσα του τον έκανε να επιτελεί θαύματα, να ημερεύει λιοντάρια και να τον υπακούουν. 

Με θεϊκή δι’ αγγέλου εντολή αναχώρησε από το μοναστήρι. Οι μοναχοί τον αποχωρίσθηκαν θλιμμένοι. Στα Ιεροσόλυμα τον υποδέχθηκαν με μεγάλες τιμές. Πορεύθηκε προς τη Δαμασκό και την Αντιόχεια της Συρίας. Στον δρόμο του συνάντησε μια γυναίκα με το νεκρό παιδι της στην αγκαλιά της. Βλέποντας τα δάκρυά της και τις παρακλήσεις της το ανέστησε. Για να αποφύγει τις τιμές αναχώρησε αμέσως αλλάζοντας δρόμο. Και άλλοτε πραγματοποίησε το ίδιο θαύμα.

Με πλοίο έφθασε στην Κρήτη, όπου επί διετία ασκήθηκε στα έρημα βουνά της με υπερθαύμαστο και υπεράνθρωπο τρόπο, ώστε να ασθενήσει. Κατόπιν μετέβη στην Εύβοια, την Πελοπόννησο, την Αθήνα, τη Μακεδονία, τη Θράκη, την Ηράκλεια και την Κωνσταντινούπολη, όπου παρέμεινε σιωπηλός κι έγκλειστος στη μονή του Αγίου Διομήδους. Η φήμη όμως δεν μπόρεσε πάλι να κρυφτεί. Τον αναζήτησε ο πατριάρχης Ησαΐας και ο αυτοκράτορας Ανδρόνικος Β’ ο Παλαιολόγος. Του ζητήθηκε και υπέγραψε ορθή ομολογία πίστεως, που κατανύσει τους πάντες και τους κάνει να τον τιμούν και να τον μεγαλύνουν. Έτσι ώς φυγόδοξος έφυγε ξανά για μακρυά.

Επέστρεψε στο Άγιον Όρος, το περιόδευσε σιωπηλός και ηλθε στην ιερά μονή Βατοπαιδίου, όπου είχε επιστρέψει και ο Γέροντάς του και είχε μακάρια αναπαυθεί. Ο πάντα ταπεινόφρων Σάββας προτίμησε την υπακοή. Ελυσε τη σιωπή του και έγινε ξανά εκκλησιαστικός, ψάλτης, αναγνώστης, τραπεζάρης και νοσοκόμος. Σε όλα τα διακονήματα ηταν πρόθυμος, ακριβής, προσεκτικός και αποδοτικός. Υπόδειγμα μοναχού, κυρίως στο ναό, αλλά και στο διακόνημα και στο κελλί του. Δίδασκε με το βιωμένο του παράδειγμα, το υφος και το ηθος του, τη στάση του, και την προσευχή του. 


Είχε πλούσια βιώματα από τη νήψη και τη θεωρία [=θέα του θείου Φωτός], που γίνονταν αντιληπτά από τη χαρά του και τα πολλά του δάκρυα. «Όλη η Βατοπαιδινή αδελφότητα τον παρακαλούσε να. δεχθεί την ιερωσύνη, μα στάθηκε αδύνατον, θέλοντας ν’ ασχολείται μόνο με τον εαυτό του κι όχι με τους άλλους. Απόφευγε πάντα τις τιμές, αγαπούσε υπερβολικά την ταπείνωση κι υπόμενε τις δοκιμασίες, τρέφοντας περισσή αγάπη στον ηγούμενο και τους αδελφούς του, που τους δίδασκε όλους με την ησυχη κι απαθή ζωή του. Η ζωή του στο Βατοπαίδι ηταν γεμάτη από θεοφάνειες κι αγγελοφάνειες».

Κατά τον εμφύλιο πόλεμο (1341-1347) οι Βατοπαιδινοί αδελφοί του και οι Αγιορείτες πατέρες τον πίεσαν αφόρητα να ηγηθεί ειρηνευτικής αποστολής στην Κωνσταντινούπολη, προκειμένου να τερματισθεί ο φοβερός εμφύλιος σπαραγμός. Υπάκουσε ξανά, παρότι προείδε και προείπε ότι η αποστολή τους δεν θα έχει αίσιο τέλος. Μετέβη στην Κωνσταντινούπολη και έπι μία εξαετία αφοσιώθηκε στην προσευχή, αφού οι λόγοι του περι ειρήνης και ομονοίας δεν εισακούονταν. Οί ένδακρεις προσευχές του για τον παρασυρμό των ανθρώπων από τα άγρια πάθη ηταν συνεχείς ενώ οι λόγοι του υπέρ συμφιλιώσεως των αντιμαχόμενων πολύ λίγοι. 


Με σκληρά λόγια, για πρώτη φορά, μίλησε κατά του Ανδρέα Παλαιολόγου, που ηγείτο του κινήματος των Ζηλωτών στη Θεσσαλονίκη και ηταν υπαίτιος πολλών αιματοχυσιών κι ανθρωποκτονιών. Συνέχεια των πολιτικών ταραχών υπήρξαν οι εκκλησιαστικές έριδες με αρχηγό τον αιρετικό Βαρλαάμ τον Καλαβρό, φοβερό πολέμιο του ιερού ησυχασμού και ύποκειμενικό ερμηνευτή των θείων δογμάτων. Ο όσιος Σάββας κατόπιν ουρανίων αποκαλύψεων έγινε ορθός υπερασπιστής των δογμάτων και αυστηρός επιτημητής του δεύτερου Ιούδα και Αρείου, Γρηγορίου Ακινδύνου, ακολούθου του Βαρλαάμ. Ο ίδιος ο Σάββας ηταν σύμβουλος του αυτοκράτορας Ιωάννου ΣΤ του Καντακουζηνού, τον όποιο στήριζε με τις προσευχές του και υπήρξε υπέρμαχος της Ορθοδοξίας.

Ο αυτοκράτορας πρότεινε στην Εκκλησία την εκλογή του Σάββα ώς πατριάρχη και όλοι συμφώνησαν απόλυτα. Εκείνος όμως επίμονα αρνήθηκε. Αναγκάσθηκε να έλθει ο ίδιος ο αυτοκράτορας με τη συνοδεία του για να τον πείσει, αλλά στάθηκε τελείως αδύνατο, παρότι τον παρακαλούσε ικετευτικά έπι ημέρες και είχαν ετοιμασθεί όλα τα της χειροτονίας του. Η ταπείνωση του δεν τον άφηνε να ανέρχεται αλλά μόνο να κατέρχεται, να κρύβεται, να κάνει τον σαλό, τον αμαθή, να σιωπά. Έφθασε, κατά τον βιογράφο του, στην ακρότητα όλων των αρετών και έγινε υπερφυής συμμέτοχος στη αγγελική εκείνη αϋλία και καθαρότητα, χωρίς κάν να υστερήσει. Ως απαθής έφθασε στην αρίστη ταπεινοφροσύνη και στο μέγα της αγάπης μυστήριο. Πέρασε την τελευταία εξαετία της ζωής του σχεδόν έγκλειστος στη μονή της Χώρας. Προείδε το τέλος του και το ανάφερε στον μαθητή του, λέγοντάς του λόγους περί ταπεινοφροσύνης. Εκοιμήθη ειρηνικά περί το 1349.

Πράγματι η βιογραφία του αγίου Φιλοθέου Κοκκίνου αποτελεί εξαιρετικό αγιολογικό κείμενο. Είναι ένα από τα καλύτερα αθωνικά συναξάρια, το όποιο γράφθηκε προς ενίσχυση των συγχρόνων και πνευματική ανάταση των μοναχών. Ο βίος υπάρχει σε αρκετά αγιορειτικά χειρόγραφα.


Η εύρεση του μυστηριώδους άφθαρτου αγίου "Ευδόκιμου"


Αναφέρεται πως τον Οκτώβριο του 1840, όταν γίνονταν επισκευές στο οστεοφυλάκειο του κοιμητηρίου της μονής Βατοπαιδίου, βρέθηκαν τα οστά ενός μοναχού να ευωδιάζουν. Του απεδόθη το όνομα Ευδόκιμος. Ο ασκητής Ιάκωβος ανέφερε στη σύναξη της μονής ότι πρόκειται για τον όσιο Σάββα τον Βατοπαιδινό, προφανώς ύστερα από κάποια αποκάλυψη. Ο Γέροντας Δανιήλ ο Κατουνακιώτης αναφέρει πως ο όσιος Σάββας παρουσιάσθηκε σε Βατοπαιδινό Γέροντα Κελλιώτη, τον οποίο θεράπευσε από ασθένεια, και τοϋ είπε: «Δεν λέγομαι Ευδόκιμος, αλλά Σάββας Μοναχός. Πλην να ειπής εις τους Πατέρας της Ιεράς Μονής να με αποκαλώσιν Ευδόκιμον». 

Η μνήμη του τιμάται στις 11 Οκτωβρίου και στις 15 Ιουνίου, την Τετάρτη της Διακαινησίμου μετά των Σιναϊτών Αγίων και στις 10 Ιουλίου μετά των Βατοπαιδινών Αγίων. Πλήρη ασματική ακολουθία προς τιμή του συνέθεσε ο κος Φ. Α. Τζελέπης. 


Συμπλήρωμα

Άγιοι στις 10 Οκτωβρίου
12 Οκτ: Ο ποιητής που κολυμπούσε στο θεϊκό Φως (άγ. Συμεών ο Νέος Θεολόγος) (& αγγλικά
12 Οκτωβρίου: απελευθέρωση της Αθήνας από τους Ναζί & εορτή όλων των αγίων της Αθήνας!

13 Οκτ: Ένα κορίτσι που βασανιζόταν επί τρεις μήνες (αγία Νεομάρτυς Χρυσή)
14 Οκτ: Οσία Παρασκευή η Νέα η Επιβατηνή, η προστάτιδα των Βαλκανίων
Άλλοι άγιοι στις 12, 13 & 14 Οκτωβρίου

Διά Χριστόν Σαλότητα και Αγιότητα
"Τρελός", ελεύθερος, ταπεινός, κρυμμένος, γεμάτος αγάπη - Άγιος Ανδρέας ο διά Χριστόν σαλός
"Πάω να εμπαίξω τον κόσμο": ο άγιος Συμεών ο διά Χριστόν Σαλός και Ιωάννης ο συνασκητής του (21 Ιουλίου)
Άγιος Βασίλειος ο διά Χριστόν σαλός, ο μεγάλος άγιος της Μόσχας
Αγία Ξένη της Πετρούπολης η διά Χριστόν σαλή
Μοναχός Μανασσής, ένας σύγχρονος διά Χριστόν σαλός άγιος του Ρεθύμνου
Η αγία Δόμνα του Τομσκ, που έμπαινε στις φυλακές για να βοηθήσει τους κρατουμένους 
 

Η αγία Γερόντισσα Ταρσώ στην Κερατέα.
Η αγία Σοφία, η Ασκήτισσα της Παναγιάς, στην Κλεισούρα Καστοριάς.
Η Στέλλα Μιτσακίδου, το "Σπουργιτάκι του Θεού" (ΕΔΩ)
Ο παπά Φώτης Λαυριώτης (κοιμήθηκε 5 Μάρτη 2010)

Ο Αγιορείτης ασκητής π. Ηρωδίων 
Ο άγιος Γαβριήλ ο Ομολογητής από τη Γεωργία (2 Νοεμβρίου 1995)
Ο Φώτης του αθέατου δρόμου

Τετάρτη, 11 Οκτωβρίου 2017

Be True to Yourself


I recall the excitement that I felt every year as a child and as a teenager as the signs of summer’s end came. Looming ahead was the beginning of a new school year. It never felt like a return to what I had known the year before, but as an opportunity for something new. In my teen years, the secret something new that felt exciting was a “new” me. Of course, that guy never appeared.

In August of 1965, I was slated to enter a brand new school, a combined junior-senior high. It was the beginning of life as a teen. It was 1965, and I felt the lure of something “cool.” I remember shopping for school clothes and buying a few things that, in hindsight, would be classified as “mod.” I was reinventing myself. It didn’t work.

Hidden within almost every new experience, I think, is the lure of the “new self.” The new self, of course, is wiser than the old and will not make the same mistakes. The new self starts with an imaginary clean slate with the baggage of the past left behind. The new self presumes collective amnesia on the part of everyone else.

There are, doubtless, many of these dreams within the heart of every religious convert. I recall reading the deep frustration expressed by one convert to Orthodoxy that he had seen no evidence of theosis in his life. I daresay he had seen little or no moral improvement as well.

I had occasion during my recent pilgrimage to hear senior Orthodox monastics speak about the Christian life in general, and monasticism, in particular. I was struck that a common topic emerged from both: “We must be true to ourselves.” The monastic who enters the life trying to be somebody other than themselves will not survive. One of the fathers observed that it is increasingly difficult to find good candidates for the monastic life – reflecting the disordered personalities so rife within our cultures.

On a personal level, I was struck by how much of what was shared was like things I have written myself. When that sort of thing happens, I confess to simply being reassured with the comfort of having gotten something “right.” It was from a monastic that I first heard teaching about the “false self,” so I suppose I should not have been surprised.

The invention of the self (and its reinvention), much like my childhood fantasies, is delusional. It is a wasted effort in which everything runs in the wrong direction. We can, in truth, never be other than we are; everything else is a façade, a psychological Potemkin Village. Such efforts never hold up to examination.

The greater task is the journey towards the true self. The Elder Sophrony said quite succinctly: “The way up is the way down.” The mindset within our modern culture is one of constant progress, of striving to be something other than what we are. The classical pattern within the Church does the opposite – it moves towards a deeper and deeper realization of the truth of our being. On the one hand, this is the heart of repentance. Repentance in the modern mind is distorted into just one more model of progressive change. True repentance is not found in being what we are not, but in confessing and confronting what and who we truly are. This is the heart of Sophrony’s other adage: “Teach them to bear a little shame.”

It is with this understanding that I have challenged the notion of “moral progress.” That concept, when practiced by the modern mind, is delusional. It is not that there is no change (we are surely promised transformation in Christ), but that the change which occurs is something other than the progressive notions of the modern world. We do not get “better and better.” More accurately, we may become more honest, more truly ourselves, more willing to acknowledge the truth of our lives, more willing to bear our weakness and infirmities.

In the paradoxical life of true Christianity, striving to be better often feeds the darkness of our shame. We become angry at our failures, judgmental of those around us, suspicious of others, anxious and depressed. The Cross provides the pattern for the Christian life. It is the great counter-intuitive march towards glory, a glory that is crucifixion itself.

The moral/spiritual life, when treated as one more progressive project, is largely marked by constant failure or worse. We cannot teach a corpse to behave like a living human being. Until the inner-man is healed, all outward efforts will end in frustration or a false existence. What is required in our life is not new behavior but a new creation.

That new creation begins in the very depth of the soul. The journey to that depth is marked by weakness, shame, loneliness and what might even feel like failure. It is the difficult work of bringing into the light what we would often prefer to remain hidden. Christ has not come to improve us, but to remake us from the inside out.

That same work requires safety and emotional support. We do not enter the dark under the threat of punishment. The spiritual work of moral improvement, particularly undertaken with the threat of eternal punishment, yields very little, if any, interior work. In what is often a shaming atmosphere, one dare not approach the depths of greater shame. The result might be marked by certain changes in behavior, but not the sort of healing and transformation that is the hallmark of the saving work of Christ. The many dark deeds done in the name of Christ are the predictable fruit of moralism.

There is a new self in Christ, renewed according to the image of Christ within. It is in no way the product of our own efforts. Every imagination we might have as to the contours of that new self is just that – imagination – and nothing more.

Gentleness, kindness, and love with deep respect and empathy for the spiritual struggle of others is the required path of a wise shepherd. God has promised to do the work – if we dare let Him.

Now to Him who is able to do exceedingly abundantly above all that we ask or think, according to the power that works in us, to Him be glory in the church by Christ Jesus to all generations, forever and ever. Amen. (Eph. 3:20-21)